DEFİNE ARAMAK SUÇ MUDUR?
Evet, izinsiz definecilik yapmak Türkiye’de suçtur. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 50. Maddesi’ne göre, define arama ruhsatı olmadan define aramak veya ruhsata aykırı olarak define arama çalışmaları yapmak yasaktır. Bu yasağa uymayan kişiler, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Define arama ruhsatı almak için Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı müze müdürlüklerine başvuruda bulunmak gerekir. Başvuruda, define aranacak yerin tapusu veya kira kontratı, arama yapılacak alanın krokisi ve arama çalışmaları için kullanılacak ekipmanların listesi gibi belgelerin sunulması gerekir. Bakanlık tarafından yapılan inceleme sonucunda, uygun görülen kişilere define arama ruhsatı verilir.
Define arama ruhsatı almadan definecilik yapmak, tarihi eserlerin tahrip olmasına ve kaçırılmasına neden olabilir. Bu nedenle, definecilik yapmak isteyen kişilerin yasal yollardan ruhsat almaları ve arama çalışmalarını ruhsata uygun şekilde yapmaları önemlidir.
Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) definecilikle ilgili özel bir madde bulunmamaktadır. Ancak, definecilik faaliyeti kapsamında işlenen fiiller, TCK’nın çeşitli maddeleri kapsamında suç teşkil edebilir.
1. İzinsiz Define Arama Suçu (TCK Madde 367)
2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 50. maddesine göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin almadan define aramak yasaktır. Bu yasağa uyan kişiler, TCK Madde 367’ye göre iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
2. Tarihi Eserleri Kaçakçılıkla Yurtdışına Çıkarma Suçu (TCK Madde 368)
Define arama sırasında bulunan tarihi eserleri yurtdışına kaçırmak da TCK Madde 368’e göre suç teşkil eder. Bu suçu işleyen kişiler, üç yıldan on yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
3. Tarihi Eserleri Tahrip Etme Suçu (TCK Madde 169)
Define arama sırasında tarihi eserlere zarar vermek veya tahrip etmek de TCK Madde 169’a göre suçtur. Bu suçu işleyen kişiler, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
4. Nitelikli Dolandırıcılık Suçu (TCK Madde 158)
Definecilik faaliyetleri kapsamında kişilere sahte define haritaları veya bilgiler satmak veya define bulma vaadiyle dolandırıcılık yapmak da TCK Madde 158’e göre iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
5. Örgüt Kurma Suçu (TCK Madde 314)
Definecilik faaliyetleri kapsamında organize bir şekilde çalışan kişiler hakkında TCK Madde 314’e göre bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülebilir.
Sonuç olarak:
Definecilik, yasal izinler olmadan ve gerekli tedbirler alınmadan yapılması halinde çeşitli suçlara yol açabilir. Bu nedenle, definecilik faaliyetlerine girişmeden önce yasal mevzuatı detaylı bir şekilde incelemek ve gerekli izinleri almak önemlidir.
Ayrıca:
Definecilik faaliyetleri sırasında tarihi eserlere zarar verilmesi veya tahrip edilmesi halinde, bu durum arkeolojik ve tarihi açıdan büyük kayıplara neden olabilir.
Definecilik faaliyetleri, yasal olmayan kazılar ve sondajlar yoluyla doğal ve tarihi alanlara da zarar verebilir.
Bu nedenle, definecilik faaliyetlerine temkinli ve sorumlu bir şekilde yaklaşmak ve yasal mevzuata uymak büyük önem taşımaktadır.
Define aramanın suç olduğu durumlara bazı örnekler:
Ruhsatsız olarak define aramak
Ruhsatta belirtilen alandan farklı bir yerde define aramak
Ruhsatta belirtilen ekipmanlardan farklı ekipmanlar kullanarak define aramak
Define arama çalışmaları sırasında tarihi eserlere zarar vermek
Bulunan tarihi eserleri yetkililere teslim etmemek
Define arama ruhsatı almak için gerekli belgeler:
Define aranacak yerin tapusu veya kira kontratı
Arama yapılacak alanın krokisi
Arama çalışmaları için kullanılacak ekipmanların listesi
Nüfus cüzdanı sureti
Vukuatlı sabıka kaydı
İkametgah belgesi
Harç bedeli
